Nội dung chính
Nghề vác lúa mướn tại xã Cần Đăng là công việc cực nhọc đòi hỏi sức bền phi thường để đổi lấy thu nhập ít ỏi nuôi sống gia đình qua từng mùa vụ lúa chín vàng.
Khi ánh nắng chiều dần nhạt màu trên những dãy nhà ven đê, cũng là lúc nhịp sống của những người lao động tự do tại xã Cần Đăng trở nên hối hả hơn bao giờ hết. Trên các cánh đồng bao la, sắc vàng của lúa chín trải rộng tận chân trời, hòa cùng tiếng máy gặt đập liên hợp vang rền. Dưới kênh 4 Tổng, những chiếc sà lan lừ đừ rẽ nước, chờ đợi những chuyến hàng lúa từ trên đê đổ xuống. Đây chính là thời điểm cao điểm của nghề vác lúa mướn – một công việc nặng nhọc nhưng là nguồn sống duy nhất của không ít gia đình nơi đây.
Áp lực sức lao động và những con số biết nói
Làm nghề này, sức khỏe là tài sản duy nhất nhưng cũng là thứ dễ bị bào mòn nhất. Mỗi bao lúa nặng trung bình 50kg, đè nặng lên đôi vai gầy của những người lao động. Để có được thu nhập ổn định, họ phải làm việc với cường độ cực cao, đôi khi phải vác tới 10 tấn lúa mỗi ngày.
Ông Đoàn Văn Hoàng, một người lao động 60 tuổi tại ấp Vĩnh Hòa 2, chia sẻ về thực tế khắc nghiệt của nghề: “Mệt lắm chú ơi! Mỗi tấn lúa tôi nhận 50.000 đồng tiền công. Sau khi trừ chi phí, một ngày làm việc quần quật tôi kiếm được khoảng 400.000 đồng”. Ở cái tuổi lẽ ra được nghỉ ngơi bên con cháu, ông Hoàng vẫn phải gồng mình trên những bờ đê để trang trải cuộc sống. Câu chuyện của ông cũng là lát cắt về sự chuyển dịch nghề nghiệp đầy cay đắng: từ một nông dân từng đầu tư 20 công đất với hy vọng đổi đời, nhưng thất bại và thua lỗ hơn 50 triệu đồng, ông buộc phải chuyển sang làm lao động chân tay.
Sự khác biệt giữa vác lúa đê và vác lúa lồi
Không phải công việc bốc vác nào cũng giống nhau. Theo kinh nghiệm của những người trong nghề, việc vận chuyển lúa từ ruộng sâu (vác lúa lồi) khó khăn và tốn sức hơn gấp nhiều lần so với việc vác lúa từ đê xuống ghe. Do địa hình ruộng lúa nằm sâu trong đồng, không có đường xe chạy, người dân phải dùng trẹt (ghe nhỏ) để chuyển lúa ra kênh lớn.
Anh Nguyễn Tuấn Em, một lao động tại địa phương, cho biết: “Vác lúa lồi cực gấp đôi vì phải di chuyển qua mương nước chật hẹp. Tuy nhiên, vì giá lúa hiện tại không cao, nông dân cũng khó khăn, nên anh em chúng tôi vẫn lấy giá hữu nghị để chia sẻ khó khăn với nhau”. Tinh thần tương thân tương ái này chính là điểm sáng giữa những nhọc nhằn của cuộc mưu sinh.
Nhịp sống xoay quanh mùa vụ
Tại xã Cần Đăng, nghề vác lúa mướn thường tập trung theo các nhóm hoặc đội để đảm bảo tiến độ thu hoạch. Một đội lao động điển hình có thể gồm 9 người, phục vụ xuyên suốt cả 3 vụ lúa trong năm. Trong những đợt cao điểm, một người có thể phải vác tới 20 tấn lúa (tương đương 400 bao).
Lịch trình làm việc của họ cũng bị chi phối hoàn toàn bởi thời tiết. Để tránh cái nắng gay gắt, anh Nguyễn Văn Hoàng – đội trưởng đội vác lúa mướn cho biết, anh em thường bắt đầu từ mờ sáng và nghỉ ngơi lúc 10 giờ trưa. Đến 15 giờ chiều, khi nắng đã dịu, họ lại tiếp tục công việc cho đến khi trời chập choạng tối.
Khi những bao lúa cuối cùng được trút xuống khoang sà lan, cũng là lúc những người lao động thu dọn hành trang, trở về nhà với cơ thể rã rời nhưng lòng nhẹ nhõm vì đã hoàn thành một ngày mưu sinh. Cuộc đời họ, giống như những mùa lúa, cứ xoay vần theo nhịp điệu của đất trời và sự vất vả của đôi vai.
Góc nhìn chuyên gia: Nghề vác lúa mướn không chỉ là một công việc thời vụ mà còn phản ánh thực trạng chuyển dịch lao động tại các vùng nông thôn khi canh tác lúa truyền thống gặp nhiều rủi ro về vốn và giá cả. Để bảo vệ sức khỏe lao động, cần có những giải pháp cơ giới hóa mạnh mẽ hơn để giảm bớt sự lệ thuộc vào sức người trong tương lai.
Bạn nghĩ sao về sự vất vả của những người lao động chân tay trong mùa vụ? Hãy chia sẻ cảm nghĩ của bạn ở phần bình luận bên dưới nhé!