Nội dung chính
Khi các KOL và vấn nạn phán xét thiếu kiểm chứng gia tăng, nhiều người có sức ảnh hưởng đang vô tình lan truyền thông tin sai lệch chỉ bằng cách đọc lướt tiêu đề.
Thay vì giữ thái độ khách quan, một bộ phận người có ảnh hưởng (KOL) đang tự biến mình thành những “bách khoa toàn thư” di động. Từ việc viết lách cẩn trọng, họ dần chuyển sang trạng thái vội vã phán xét, chỉ dựa vào một trích dẫn rời rạc hoặc thậm chí là một bức ảnh chụp màn hình chưa đầy đủ nội dung.
Sự trỗi dậy của những “thánh phán” thiếu chuyên môn
Thực trạng này không chỉ dừng lại ở những tranh cãi vụn vặt mà đã chạm đến những lĩnh vực đòi hỏi kiến thức chuyên sâu như kỹ thuật hàng không hay luật pháp.
Nhầm lẫn về kỹ thuật hàng không
Mới đây, dư luận xôn xao trước việc một KOL có tên tuổi đã cười cợt một thông tin về việc máy bay Mỹ sử dụng băng dính trên thân máy bay. Với lập luận “máy bay không phải đồ chơi”, vị KOL này đã kéo theo một làn sóng công kích người viết bài. Tuy nhiên, những người có chuyên môn đã nhanh chóng đính chính: đó chính là speed tape — một loại băng keo nhôm siêu bền chuyên dụng trong ngành hàng không, có giá lên tới hàng ngàn USD mỗi cuộn. Đây là giải pháp kỹ thuật chuẩn mực để vá tạm thời các hư hỏng nhẹ trước khi máy bay được đưa vào cơ sở bảo trì chính thức.
Hiểu sai các quy định pháp luật
Không chỉ dừng lại ở kỹ thuật, sự thiếu kiểm chứng còn lấn sang cả lĩnh vực pháp lý, gây hoang mang cho cộng đồng:
- Về luật giao thông: Nhiều ý kiến chỉ trích quy định phạt người đi bộ không có tín hiệu tay. Thực tế, theo Nghị định 168/2024 và Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ, quy định này chỉ áp dụng tại những nơi không có đèn tín hiệu, vạch kẻ đường hoặc cầu vượt dành cho người đi bộ.
- Về bảo vệ dữ liệu cá nhân: Khi có dự thảo đề xuất phạt đến 70 triệu đồng nếu không tự bảo vệ dữ liệu cá nhân, không ít KOL đã lên tiếng chỉ trích ngay lập tức. Họ bỏ qua việc nghiên cứu kỹ bản dự thảo dài hơn 88 trang để thấy rằng việc xử phạt “chủ thể dữ liệu” là một quy trình phức tạp, được đặt trong sự gắn kết chặt chẽ với nhiều điều khoản khác của Luật Bảo vệ Dữ liệu cá nhân, chứ không hề mang tính áp đặt đại trà.
Ánh hào quang và cái bẫy của sự tự mãn
Tại sao những người từng có thâm niên xử lý thông tin chuyên nghiệp lại dễ dàng mắc sai lầm như vậy? Câu trả lời nằm ở “hiệu ứng hào quang”. Khi được vây quanh bởi sự tung hô của người hâm mộ, nhiều KOL dễ nảy sinh tâm lý tự mãn, cho rằng kiến thức của mình là tuyệt đối và bỏ qua bước kiểm chứng quan trọng nhất.
Việc đăng bài theo kiểu “cho rộng đường dư luận” mà không có sự đính chính nghiêm túc sau khi sai sót là một thái độ thiếu trách nhiệm với cộng đồng. Mạng xã hội càng phát triển, ranh giới giữa một chuyên gia thực thụ và một người “nói dựa” càng trở nên mong manh nếu chúng ta thiếu đi sự tỉnh táo.
Lời kết: Sự ảnh hưởng luôn đi kèm với trách nhiệm. Một cái tiêu đề hấp dẫn có thể thu hút lượt xem, nhưng chỉ có sự chính xác và tư duy phản biện mới tạo dựng được uy tín bền vững. Bạn nghĩ sao về trách nhiệm của KOL trước các thông tin sai lệch trên mạng xã hội? Hãy để lại ý kiến dưới phần bình luận nhé!