Nghị định số 350/2025/NĐ-CP mở ra một khung pháp lý toàn diện, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của văn học Việt Nam trong giai đoạn mới.

Bối cảnh pháp lý mới cho văn học

Lần đầu tiên, lĩnh vực sáng tạo tinh thần – văn học – được đưa vào một khuôn khổ pháp lý đồng bộ, có tầm nhìn dài hạn. Nghị định có hiệu lực từ ngày 15/2/2026, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc công nhận văn học là một ngành công nghiệp văn hoá chiến lược của quốc gia.

Động lực và niềm tin cho nhà văn

Nhà văn Niê Thanh Mai, Phó Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam, mô tả Nghị định như một “ngọn đuốc” – ánh sáng soi đường và ngọn lửa sưởi ấm, giúp các nhà sáng tạo có thêm niềm tin và động lực dài hạn. Trước đây, nhiều tác giả chỉ dựa vào đam mê và tài năng mà thiếu cơ chế hỗ trợ, khiến họ gặp khó khăn trong việc duy trì nghề viết.

Nghị định không chỉ tạo ra “sân chơi” rộng lớn cho sáng tác mà còn mở ra chuỗi giá trị mới: tác phẩm có thể được chuyển thể thành phim, kịch, hoặc các hình thức nghệ thuật đa phương tiện, tạo cơ hội thu nhập ổn định và khẳng định vị thế của nhà văn.

Vai trò của doanh nghiệp trong phát triển văn học

Điểm nổi bật thứ hai của Nghị định là việc khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư và đồng hành cùng các hoạt động sáng tác, xuất bản và quảng bá. Đây là một “kim chỉ nam” pháp lý giúp doanh nghiệp tham gia một cách chính danh, minh bạch và bền vững, thay vì chỉ dừng lại ở tài trợ quảng cáo.

Những doanh nghiệp có niềm yêu mến văn học sẽ được hướng dẫn cụ thể về cách hỗ trợ sáng tạo, bảo vệ bản quyền và chia sẻ lợi nhuận từ các dự án chuyển thể, góp phần đa dạng hoá nguồn lực xã hội cho nền văn học.

Xây dựng hành lang pháp lý và bảo vệ quyền tác giả

Theo nhà văn Võ Thị Xuân Hà (Hội Nhà văn Việt Nam), một hệ thống pháp lý vững chắc là “ngọn gió” cần thiết để con thuyền văn chương có thể đi xa. Nghị định đề ra các cơ chế đãi ngộ thỏa đáng, nâng mức nhuận bút, và thiết lập các giải thưởng văn học có giá trị kinh tế thực sự.

Đồng thời, Nghị định tăng cường biện pháp bảo hộ bản quyền trên không gian mạng, đưa ra các chế tài mạnh mẽ để bảo vệ quyền lợi của tác giả. Khi quyền lợi kinh tế được bảo đảm, nhà văn sẽ tự tin đầu tư thời gian và tâm huyết vào các dự án quy mô lớn.

Chiến lược phát triển bền vững trong kỷ nguyên số

Văn học không còn giới hạn trong sách giấy. Nghị định khuyến khích hiện đại hoá phương thức phổ biến qua sách điện tử, sách nói, và các nền tảng đọc thông minh. Ngoài ra, việc kết nối văn học với điện ảnh, sân khấu, âm nhạc sẽ giúp tác phẩm tiếp cận rộng rãi hơn, đặc biệt với giới trẻ.

Đầu tư dịch thuật các tác phẩm tiêu biểu sang tiếng nước ngoài cũng được nhấn mạnh, nhằm đưa văn hoá và văn học Việt Nam ra thế giới. Đồng thời, xây dựng hệ thống thư viện hiện đại tại trường học và khu dân cư, cùng với đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng giáo dục thẩm mỹ, sẽ nuôi dưỡng thói quen đọc sách bền vững trong cộng đồng.

Cuối cùng, Nghị định kêu gọi một môi trường đa dạng về phong cách, đề tài và phương pháp sáng tác, nơi mỗi nhà văn được tôn trọng cá tính sáng tạo và đồng thời chịu trách nhiệm công dân, tạo nên những tác phẩm vừa mang hơi thở thời đại, vừa giữ gìn bản sắc dân tộc.

Phương Lan (TTXVN)