Nội dung chính
PNJ – biểu tượng tăng trưởng của ngành trang sức Việt Nam – hiện đang chịu áp lực kiểm tra nghiêm ngặt khi công ty con PNJP, “nhà máy in hàng” của tập đoàn, bị chỉ ra các vi phạm về phòng, chống rửa tiền (AML) và thuế.
PNJ và PNJP: Bối cảnh tăng trưởng và vai trò của nhà máy in hàng
Trong hơn một thập kỷ, PNJ đã xây dựng một hệ sinh thái khép kín: từ thiết kế, chế tác đến bán lẻ trên khắp cả nước. Thành công này được hỗ trợ bởi công ty con PNJP – một đơn vị 100% vốn của PNJ, chuyên sản xuất vàng, bạc, đá quý và trang sức cho toàn tập đoàn.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2025, doanh thu thuần của mảng vàng‑bạc‑đá quý đạt hơn 8.096 tỷ đồng, chiếm gần 99,5% tổng doanh thu của PNJ (8.135 tỷ đồng). Điều này khiến PNJP trở thành “nhà máy in hàng” thực sự, dù trên báo cáo hợp nhất nó gần như “vô hình” vì các giao dịch nội bộ được loại trừ.
Kết luận thanh tra NHNN: Các vi phạm AML và thuế
Ngày 31/12/2025, Thanh tra NHNN khu vực 2 ban hành Kết luận thanh tra số 01/KL‑TTRA đối với PNJP, chỉ ra hai nhóm vi phạm chính:
- Phòng, chống rửa tiền (AML): chưa kịp thời phân công, đăng ký cán bộ phụ trách; lưu trữ hồ sơ khách hàng không đầy đủ; báo cáo giao dịch lớn chậm trễ.
- Thuế: sai sót trong khai báo kỳ tính thuế cho một số nghiệp vụ, dù không dẫn đến thiếu thuế thực tế.
Những vi phạm này đã dẫn đến quyết định xử phạt hành chính số 196/QĐ‑XPHC ngày 10/12/2025 và các kiến nghị, khuyến nghị đối với PNJP về cải thiện quy trình AML, nâng chuẩn thuế và đề xuất cơ chế chính sách trong kinh doanh vàng.
Ảnh hưởng tới quản trị tập đoàn và kỳ vọng nhà đầu tư
Trong môi trường đầu tư ngày càng quan tâm tới tiêu chuẩn ESG, những “vết xước” về AML và thuế có thể biến thành rủi ro hệ thống. Nhà đầu tư không chỉ lo lắng về mức phạt hiện tại, mà còn đặt câu hỏi:
- PNJ có tái cấu trúc hệ thống kiểm soát nội bộ tại PNJP không?
- Liệu sẽ có sự tách bạch rõ ràng hơn giữa vai trò sở hữu, quản trị và điều hành?
- Tiêu chuẩn AML và thuế của PNJ có được nâng lên mức chuẩn khu vực trong thời gian tới?
Đối với các tập đoàn gia đình lớn ở Việt Nam, việc tạo “khoảng cách thể chế” giữa công ty mẹ và công ty con là chiến lược giảm rủi ro chuyển giá và xung đột lợi ích. Tuy nhiên, khi cấu trúc này trở nên phức tạp, bất kỳ sai sót nào – dù nhỏ – cũng dễ bị thị trường diễn giải thành rủi ro tiềm tàng.
Những kiến nghị của NHNN – 03 kiến nghị và 02 khuyến nghị – nhấn mạnh việc cần có cơ chế giám sát chặt chẽ, quy trình AML chuẩn quốc tế và báo cáo thuế minh bạch. Nếu PNJ thực hiện các đề xuất này, không chỉ giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn củng cố niềm tin nhà đầu tư, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các quỹ ESG.
Nhà đầu tư nên theo dõi các bước tái cấu trúc và báo cáo tuân thủ của PNJ trong các kỳ báo cáo tài chính tiếp theo để đánh giá mức độ cải thiện thực tế.